Монгол Улсын Засгийн газар АНУ-ын Мянганы сорилтын корпорацтай байгуулсан Усны компакт гэрээний дагуу хэрэгжүүлж буй хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж дуусахад дөрөв хүрэхгүй сар үлдээд байна.
Энэ оны 11 дүгээр сарын байдлаар гэхэд нийт ажлынхаа 94 хувийг хийгээд байгаа юм. Монголын Мянганы сорилтын сан нь АНУ-ын МСК-ын буцалтгүй тусламж, манай улсын Засгийн газрын хөрөнгөөр нийслэлийнхний усны хэрэглээг урт хугацаанд, тогтвортой хангахаар “Улаанбаатар хотын ус хангамжийг нэмэх хөтөлбөр”-ийг 2026 оны 3 дугаар сарын 31 гэхэд хэрэгжүүлж дуусна. Тус хөтөлбөр нь Ус хангамжийн баруун эх үүсвэрийг шинээр байгуулах, хаягдал ус дахин боловсруулах, усны салбарын тогвтвортой байдлыг хангах гэсэн харилцан уялдаа бүхий гурван төслөөс бүрдэж байгаа.
Компакт гэрээний санхүүжилтээр нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн Биокомбинат, Шувуун фабрик орчмын газар доорх усны нөөцийг түшиглэн байгуулж буй Улаанбаатар хотын ус хангамжийн хамгийн том, баруун эх үүсвэрээс олборлох 50 сая шоо метр усыг Сонгинохайрхан уулын зүүн бэлд барьсан Ус гүн цэвэршүүлэх технологи бүхий үйлдвэрт Монголын ундны усны стандартад нийцүүлэн цэвэршүүлж, ус хангамжийн төвлөрсөн сүлжээнд нийлүүлнэ. Үйлдвэрийн бүтээн байгуулалт одоогоор 99.5 хувьд хүрч, туршилт тохируулга хийж байгаа талаар Монголын МСС-гийн гүцэтгэх захирал Э.Энхгэрэл мэдээлэв.
Усны компактын хоёр дахь төслийн хүрээнд Монголд анх удаа хягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэрийг ус дамжуулах шугам хоолой, ус нөөцлөх сав, өргөлтийн шахуургын станц, холбогдох дэд бүтцийн хамт барьж байна. Төслийг хэрэгжүүлснээр дахин боловсруулсан хаягдал усыг эрчим хүчний үйлдвэрлэлд анх удаа нэвтрүүлж байгаа. Шинэ төв цэвэрлэх байгууламжаас гарах хаягдал уснаас дахин боловсруулж, ДЦС-3, ДЦС-4-т үйлдвэрийн зориулалтаар ашиглаж, жилд 18 сая шоо метр орчим гүний усыг дахин боловсруулсан хаягдал усаар орлуулж, гүний усны нөөцийг хэмнэх юм. Хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэр байгуулах төслийн гүйцэтгэл 95 хувьтай байгаа бөгөөд барилга угсралтыг дуусгаж, өдөрт 50 мянга хүртэл шоо метр, стандартад нийцсэн хаягдал усыг хүлээн авч, тоног төхөөрөмжийн туршилтыг эхлүүлжээ.
Дээрх төсөл, хөтөлбөр нь зөвхөн хатуу дэд бүтэц, барилга байгууламж бариад орхих бус тухайн дэд бүтэц урт хугацаанд үр өгөөжтэй, тогтвортой ажиллах, нөхцөл бүрдүүлэхэд анхаардгийг Монголын МСС-гийн Худалдан авах ажиллагааны захирал Т.Энхтунгалаг тэмдэглэсэн юм.
Тэрбээр, “Компактын усны салбарын тогтвортой байдлын хангах төсөл энэ чиглэлд хэрэгжиж байна. Бүтээн байгуулалтын үр ашгийг урт хугацаанд хадгалах, нийслэлийн ус хангамжийн тогтвортой байдлыг хангах хүрээнд бодлогын 40 орчим жижиг төсөл хэрэгжүүлж байна. Усны салбарын бодлого, хууль эрх зүйн орчныг сайжруулах, хүний нөөц, техник, инститицийн чадавхыг бэхжүүлэх, гэр хорооллын шугамд холбосон ус түгээх 180 гаруй байрыг 24 цагаар ажиллуулах, үйлдвэрийн хаягдал усны бохирдлыг хянах, багасгах зорилгоор дэвшилтэт технологи бүхий лабораторийн тоног төхөөрөмжөөр хангаж байна. Энэ хүрээнд монголын усны нөөц, ус ашиглалттай холбоотой бүх мэдээлийг нэг системд нэгтгэн, усны нөөцөө хариуцлагатай, үр ашигтай удирдах чухал суурь тавьж байгааг Монголын МСС-гийн Худалдан авах ажиллагааны захирал Т.Энхтунгалаг онцолж байв.
АНУ-ын МСК-ын 350 сая ам.долларын буцалтгүй тусламж, Монголын ЗГ-ын 111.76 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалтаас бүрдсэн 462 сая ам.долларын санхүүжилт бүхий усны компакт гэрээгээр Улаанбаатар хотын өсөн нэмэгдэж буй эрэлт хэрэгцээг хангах ус хангамжийн шинэ үүсвэр, Монголд анх удаа ус гүн цэвэршүүлэх, ус дахин боловсруулах хоёр үйлдвэр байгуулж, ус хангамж, ариутгах татуургын үйлчилгээний байгууллагын чадавхыг бэхжүүлэх, хууль эрх зүйн орчныг сайжруулах замаар усны салбарын тогтвортой байдлыг хангах юм. Ингэснээр нийслэлийн ус хангамж 80 гаруй хувиар нэмэгдэж, нийслэл хот баруун зүгт өргөжин тэлэх, эдийн засаг өсөх таатай боломж бүрдэх ажээ.
