Хэрвээ бид орноос нь санал өгсөнсөн бол Сөүлийхэн Ням Ба Сен гэдэг толгойны өвчинтэй болчихсон, Токиогийнхоны толгой дээр хэн нэгэн Нямбаяама наалдчихсан үйлээ үзэж суух байлаа...

“Goverment to Goverment” гэрээ хийх сургаар “дажин” эхлэв үү?

Сар шахуу улс төрийн шаазгай шагшруулсан 2025 оны улсын төсөв гацаанаас гарлаа. УИХ Төсвийн тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийг батлав.

Зарчмын нэг асуудал байна. Төсвөө яаж хумих юм, хумисан төсөв оруулж ирж чадах юм уу, үгүй юу? Эсвэл институц хоорондын зөрчил гэж шалтаглаад өнгөрөх юм уу? Ямартай ч нэг төсөв оруулж ирж таарна, тэрийг ядаж үзмээр байна.

Нэг сонин давхардал ажиглагдсан, гэхдээ энэ бол тохиолдол биш. 2024 оны 11 сарын 4-нд гишүүн Г.Тэмүүлэн, Д.Энхтүвшин, Б.Түвшин, Ж.Баярмаа нар Төрийн ордонд төсвийн эсрэг шүгэлдэв. Ингэж Ордны “бослого”-ыг эхлүүлж байх үед Ерөнхий сайд тэргүүтэй Засгийн газрын гишүүд Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил холболтын хэлэлцээрийг хийхээр Шанхайд бууж байв.

Зэсийн үйлдвэрлэлийг дэмжье, экспортлогч орон болъё л гэж байгаа бол Эрдэнийн овоолго дээр ажиллаж байгаа хэдэн компаниа дэмжээд, төр өөрөө хувь эзэмшигч болчих. Ямар ч шинэ технологи, үйлдвэрлэл, менежмент хэрэггүй. Хувийн хэвшлийн хийсэн менежментийг төр хийнэ гэж байхгүй.

Улс даяараа битүү шөл идэцгээе хэмээн уриалснаас Ум мани бад мэ хумаа ард түмнээрээ зөв ойлгож, зөв бясалгаж сурвал алс хойтдоо ихэд тустай даа. Идэж уухыг адгуусан амьтан ч чадна...

Хэвлэл ТВ-үүдээр “Тусгаар тогтнолоо зарласан өдөр”, “Тусгаар тогтнолын баярын өдөр” гэх мэтээр мэдээлж ярихыг залруулж энэхүү нийтлэлээ хүргэж байна.

Ерөнхий сайд Д.Бодоо, шадар сайд Чагдаржав нарыг албан тушаалаас нь авч хаян хилс хэрэг тулгаж, яаравч­лан цаазлаагүй бол Монгол Улс бүүр 1922-1924 онд ардчилсан Үндсэн хуультай Англи маягийн парламентын хаант улсын замыг сонгож байсан түүхэн баримт энэ байна.

Шүүх яамны сайд Магсар Хурцаар толгойлуулсан Үндсэн хуулийн төсөл боловсруулах комиссыг 1922 оны дундуур байгуулжээ. Гэвч мөн оныхоо эцсээр татан буулгасан шалтгаан нь дээрх комисс өөрийн ажиллагаанд “Европын олон улсын хууль дүрмийг харгалзана” гэсэн “буруу” чиглэл баримталсанд оршино. Эцсийн бүлэгт Москвагийн заавраар “орчуулсан” хуулийг Ерөнхий сайд Цэрэндорж өврөөсөө гаргаж ирснээр асуудал шийдэгдэв.

Том төслүүдийн эхний асуудал төмөр замын хил холболт болсон. Яг энэ үеэр манай улстай олон жил нүүрсний борлуулалт дээр хамтарч ажиллаж байгаа Хятадын томоохон компани “Чайна Энержи”-ээс бидэнд дахин санал тавилаа.

Нэг бүхэл бүтэн аймаг татан буугдаж байгаатай адил хүн ам ганц жилд нийслэлд нүүн ирж УБ-ыг механикаар томруулдаг. Нийслэлд аж төрөх гавьяа зүтгэлийг нь шалгуур болгох, эсвэл өндөр татвар тогтоож нийслэлд оршин суух иргэний эрх худалдах дээрээ тулсан, маш том зовлонг би нэрлэж байна.

ЗХУ болон Варшавын гэрээний орнуудын цэргийн хүчин нийтдээ 500 000 цэрэг, 7000 танк 1968 оны 8-р сарын 20-ны шөнөөс 21- ний өдөр Польшоос зөвлөлт- польшийн хамтарсан цэрэг Яблонец, Оломуцийн чиглэлд, Зүүн Германаас зөвлөлт- германий цэргүүд Прага, Хомутов, Карловы Варийн чиглэлд , Унгараас зөвлөлт- унгар- болгарын хамтарсан цэрэг Братислав, Тренчиний чиглэлд , Зөвлөлт улсаас Зөвлөлтийн армийн томоохон анги, нэгтгэлүүд Чехословакийн хилийг даван дайран орж ирэв.

Хэрвээ БНМАУ байсан бол...

“Өнгөрсөн хугацаанд Монголын талаас хийсэн улс төрийн тэмцэл зөв байсан учраас Хятадын тал буулт хийгээд төмөр замын холболтоо хийе гэж байна” гэвэл жинхэнээсээ худал үг, хоёр улсын харилцаанд "том асуудал” болно шүү, Ерөнхий сайд аа.

Социалист нийгэмд ажилчид үндсэн хэрэгцээгээ хангахад шаардлагатай ажлын цаг нь дунджаар дөрөв байдаг бол капиталист орнуудад 1-2 цагийн дотор үүнийг амжуулаад үлдсэн 6-7 цагийн нэмэлт хөдөлмөр нь машин унаа, угаалгын машин худалдан авах, аялал зугаалгад зарцуулах боломж олгодог.

Толгойдоо  цагаан алчуур зангидаж, эрээн хормогчоор гангарсан бабушка, усны гутал, халхгар өмд, халзан толгойтой орос өвгөн, түүний найз хөвөнтэй өмд, хөх  цамцтай илжиг унасан Хо вэнь, хааяахан хоёр андынхаараа зочилж, орос бараашиг, мантуутай ногоотой шөлний амтанд орсон улаан залаат монгол эр.  Ийм хэл, соёл өөр өөртэй  эгэл гурван ертөнц  Хараа голын эрэг дээр  аж төрөн сууцгаасан нь саяхан...

Бузар хэргийг мартуулахгүй, өөрөөр хэлбэл давтагдуудахгүй хамгийн сайн зэвсэг бол урлаг. Монголын уран зохиол, яруу найраг, кино, тайзны урлаг, уран зураг, уран баримал сүүлийн нээлттэй болсон хориод жилд энэ талаар юу бүтээв? Хоосонгүй л байх. Нэгийн зэрэг хөшөө бий, лав. Оргүйд орвол охинтой төдий. Саяхан хэсэг залуус их хядлагын талаар кино хийхээр хөөцөлдөн төрд ханджээ. Ердөө сэтгэл санааны л дэмжлэг хүссэн байна. Арай ч салаавч үзүүлсэнгүй, гэхдээ үгүй л гэж дээ. Ийм киног санхүүжүүлж орхиход хичнээн л юм гарав гэж. Харин үр дагавар нь түүх давтагдахгүй нөхцлийг бүрдүүлнэ шүү дээ. Ц.Доржготов “Үр ач танаа” нэгэн роман бичсэн. С.Эрдэнэ гуай “Хойд насандаа уулзъя” гэж болзсон. Ингээд л бараг энэ хоёроор нүүр тахлаад дуусна. Ичмээр юм, үндэсний энэ гамшиг зовлонд хандаж байгаа монгол хүний гүндүүгүү сайхан чанар! Адгууслаг чанар юм болов уу? Өнгөрснийг санахгүй, ирээдүйг төсөөлөхгүй, харин өнөөдрийн үмх махны төлөө биенээ ч барьж идэхэд бэлэн.

Хамгийн ойрын жишээ нь, Халзан Бүрэгтэйд бужигнасан иргэдийн жагсаал байна. Монголын эдийн засагт валютаар бороо оруулах хэмжээний энэ том төслийг нутгийн иргэдийн нэрийг барьсан улсууд бархирсаар байгаад сүйтгэчихлээ. Хэдхэн цагийн дотор шүү.

Одоогоос 8 жилийн өмнөх нийтлэлээ дахин толилуулъя. Израиль-ХАМАС, Израиль-Ираны хоорондын мөргөлдөөний тухай Таны мэдлэгийн оршил болог ээ!