Энэтхэгийн коронавирусийн хоёр дахь давалгаа үхлийн хямрал руу хурдан шилжүүлж, эмнэлгүүд даах хэмжээнээсээ хэт ихээр ачааллаа нэмж, ачааллаа нэмээд ч арга нь тасарч, хүчилтөрөгчийн хангамж багасч, цөхрөнгөө барсан хүмүүс эмч нартай уулзахаар дугаарлан зогсох болжээ. Амиа алдагсдын тоо албан ёсоор мэдээлснээс хавьгүй их байгааг бодит байдал нотолсоор байна.

Өдөр бүр Засгийн газар 300,000 гаруй шинэ халдварын талаар мэдээлж байгаа нь дэлхийн дээд амжилт болсоор. Гэсэн ч шинжээчид "эдгээр тоо хэдийгээр цочирдмоор боловч энэ улсыг онцгой байдлын горимд шилжүүлсэн вирусийн тархалтын бодит хүрээний зөвхөн нэг хувийг илэрхийлнэ" гэж мэдэгджээ. Сая сая хүмүүс гадаа гарахаас ч татгалзаж, вирусийн халдвар авахаас айж байгаа нь туйлын үнэн юм. Улс орны өнцөг булан бүрээс ирсэн мэдээнүүд өвчтнүүдийг аврах хүчилтөрөгчийн хомсдолд орсон, эмх замбараагүй болж, эмнэлгүүдэд амьсгалыг аппаратыг хүлээх зуураа амьсгаа хураан үлдсэн хүмүүсийн тухай өгүүлж байна.

Сүүлийн хэдэн долоо хоногт халдварын гэнэтийн огцом үсрэлт гарсан нь шинэ мутацид орсон вирусын хувилбартай холбоотой байж магадгүй юм. Covid-19-өөр нас барсан албан ёсны хүний ​​тоо улам бүр эргэлзээ төрүүлж, өдөр бүр 2000 гаруй хүн нас барж байна.

Галын утаа хэзээ ч тасардаггүй чандарлах газраас хийсэн ярилцлагад албан ёсны тооноос хавьгүй олон хүн нас барсан дүр зураг харагдаж байна. Балмагдсан улстөрчид, эмнэлгийн удирдлагууд олон тооны нас барсан хүмүүсийн тоог тоолохгүй, эсвэл нууж магадгүй байна гэж шинжээчид үзжээ. Уй гашууд автсан гэр бүлүүд Ковидтой хамаатай байсан ч "хамаагүй" хэмээн тас гүрийж байгаа нь 1,4 тэрбум хүн амтай асар том үндэстнийг будлиантай байдалд оруулж магадгүй юм.

"Энэ бол бүхэл бүтэн мэдээллийн хядлага юм" гэж Энэтхэгийг анхааралтай ажигласан Мичиганы их сургуулийн эпидемиологич Бхрамар Мукержи хэлээд "Бидний хийсэн бүх загварчлалаас харахад үхлийн жинхэнэ тоо нь мэдээлж байснаас 2-5 дахин их гэж бид итгэж байна" гэлээ.

Энэтхэгийн баруун хэсэгт орших Гужарат мужийн Ахмедабад хотын томоохон чандарлах газарт тод улбар шар өнгийн гал шөнийн тэнгэрийг гэрэлтүүлж, хэзээ ч зогсдоггүй аж үйлдвэрийн газар шиг 24 цагаар ажиллаж байна. Тэнд ажилладаг Суреш Бхай "Хэзээ ч ийм эцэс төгсгөлгүй үхлийн цуваа харж байсангүй" гэж хэлэв.

Нас барсан хүмүүсийн тоо өдөр өдрөөр нэмэгдэж байгаа ч тэрээр гашуудалтай гэр бүлүүдэд гардуулж өгдөг нимгэн цаасан дээр үхлийн шалтгааныг "Covid-19" гэж бичдэггүй байна. Суреш Бхай хэлэхдээ "Өвчин, өвчин, өвчин эмгэг. Бид үүнийг л бичдэг" гэлээ.

Учрыг нь асуухад дарга нарынх нь өгсөн үүрэг даалгавар ийм, тайлбар авах хүсэлтэд тэд хариу өгөөгүй гэв.

Бямба гаригт албан тушаалтнууд бараг 350,000 шинэ халдварын талаар мэдээлж, нас баралт нэмэгдсээр байна. Нийслэл Нью Дели хотын нэг эмнэлэгт хүчил төрөгчийн даралт буурсны улмаас яаралтай тусламжийн тасагт байсан 20 өвчтөн нас барсан гэж эмч нар мэдээлэв. Эмч нар нас баралтыг хүчил төрөгчийн аппаратны дутагдалтай холбон тайлбарлажээ.

Хэдэн сарын өмнө Энэтхэг улс цар тахлын талаар гайхалтай сайн ажиллаж байсан юм шиг санагдсан. Өнгөрсөн жилийн эхээр анхны хөл хориог зөөлрүүлсний дараа бусад том улс орнуудыг хямралын байдалд оруулсан нас барах тоог бүртгээгүй. Олон албан тушаалтан, жирийн иргэд хамгийн муу өдрүүд өнгөрсөн мэт аашилж, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авахаа больжээ.

Үүний зэрэгцээ Энэтхэгийн Ковидын вакцины кампанит ажил хүнд хэцүү байна. Энэтхэг улс дэлхийн тэргүүлэх вакцин үйлдвэрлэгч байсан ч Энэтхэгчүүдийн 10 хүрэхгүй хувь нь л эхний тунгаа авсан. Энэтхэгийн нэн хэрэгцээтэй байдал дэлхийн өнцөг булан бүрт, ялангуяа ядуу буурай орнуудад аль хэдийнэ нөлөөлж эхэлжээ. Сая сая тунгаар экспортлох төлөвлөгөөтэй байсан ч гадаад худалдаа үлгэр болж, бусад үндэстнүүдийн төсөөлж байснаас хамаагүй бага тун үлдээлээ.

Б.Бүжлхамаа

www.nytimes.com