Оросын батлан хамгаалах зардал 2017 онд 20%-иар буурч $66,3 тэрбум долларын хэмжээнд хүртэл багаслаа. Тэр нь 1998 оноос хойших анхны бууруулсан зардал гэж Стокгольм хотноо байрладаг Энх тайвны асуудал судлах олон улсын хүрээлэнгийн (SIPRI) илтгэлд мэдээлжээ.
"Цэргийн шинэчлэл нь Оросын тэргүүн зорилт, гэхдээ цэргийн төсөв нь 2014 оноос хойш тус оронд тулгараад байгаа эдийн засгийн хязгаарлалтад баригдаж байна” хэмээн дэлхийн цэргийн зардлыг судлах SIPRI AMEX хөтөлбөрийн шинжлэх ухааны ахлах мэргэжилтэн Симон Везман (Siemon Wezeman) тайлбарлав.
Харин бол НАТО-гийн цэргийн эвсэл нь Европт зардлаа нэмэгдүүлж байна. “Оросын зүгээс аюул занал ихэссэн гэх шалтгаанаар Төв ба Баруун Европ цэргийн зардлаа өнгөрсөн онд 12% ба 1,7%-иар тус тус өсгөжээ. Европын олон орнууд Умарт Атлантын гэрээний байгууллагын (НАТО) гишүүд учраас тэр хүрээндээ холбоотнууд нь цэргийн зардлаа нэмэгдүүлэхээр тохиролцсон байгаа. НАТО-гийн бүх 29 гишүүний нийт цэргийн зардал нь 2017 онд $201 тэрбум доллар болсон байгаа нь дэлхийн батлан хамгаалах зардлын 52%-тай тэнцжээ" гэж илтгэлд тэмдэглэсэн байна.
Дэлхийн цэргийн зардал 1999-2011 онуудын 13 жилийн өсөлт мөн 2012 – 2016 онуудын харьцангуй шаардлагатай хэмжээний нэмэгдлийн дараа 2017 онд нийт даяарчлалын батлан хамгаалах зардал дахин 1,1 хувиар нэмэгдэн $1,7 их наяд долларын хэмжээнд хүрлээ.
Дэлхийн бүх орнуудын цэргийн зардал 2017 онд даяарчлалын дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 2,2 хувьтай тэнцэн дэлхийн хүн бүрт $230 доллар ноогдох болов.
"Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн цэргийн зардал нэмэгдсэн нь Ази, Далайн бүсийн орнууд, Ойрхи Дорнод ба Хятад, Энэтхэг, Саудын Араб зэрэг орнуудын батлан хамгаалах зарлага нэмэгдсэнээс үүдэлтэй” гэж SIPRI AMEX хөтөлбөрийн ажилтан профессор Нан Тянь хэлжээ. Даяарчлалын төвшинд цэргийн зардлын жин Умарт Атлантын эвслээс шилжих тал руу явж байна гэдгийг тэр тэмдэглэв.
АНУ зэвсэглэлийн зарлагын лидер
АНУ дэлхийн хэмжээнд цэргийн хамгийн өндөр зарлагатай хэвээр. Батлан хамгаалах зардал хамгийн өндөр дэлхийн долоон орны зарлагаас илүү мөнгийг 2017 онд АНУ зарцуулжээ. Тэдний зардал хоёр дахь жилдээ 610 тэрбум долларын хэмжээнд байна. “2010 оноос эхэлсэн Америкийн цэргийн зардлыг бууруулах хандлагад төгсгөл ирлээ. Тэд 2018 онд цэргийн зардлаа мэдэгдэхүйцээр нэмэгдүүлж, цэргийнхэн ба ердийн болон цөмийн зэвсгийн сайжруулалтыг дэмжиж байна” хэмээн SIPRI AMEX хөтөлбөрийн захирал хатагтай Од Флёрант хэллээ.
Хоёрдугаарт Хятад
Ази, далайн бүсийн орнуудын цэргийн зардал 29 дэх жилдээ дараалан өсч байна. Цэргийн зардлаар дэлхийн хоёр дахь орон Хятад батлан хамгаалах зардлаа 5,6%-иар нэмэгдүүлж $228 тэрбум доллар болгожээ. Хятадын цэргийн зардал дэлхийн цэргийн зардалд эзлэх хувь 2008 онд 5,8 хувь байснаа 2017 онд 13 хувь болгон нэмэгдүүлжээ.
Өнгөрсөн онд Энэтхэг зэвсэглэлийн зардлаа 5,5 хувиар нэмэгдүүлэн $63,9 тэрбумд, Өмнөд Солонгос 17%-иар нэмж $39,2 тэрбумд хүргэжээ. "Хятад нь хөрш орнуудтай хурцадмал байдлыг гаргах болсон нь тэдний цэргийн зарлагыг нэмэгдүүлж байна” гэж SIPRI AMEX хөтөлбөрийн шинжлэх ухааны ахлах мэргэжилтэн Симон Везман хэлжээ.
М.Цогт
