Манай гариг дээрх улс орнууд ихэвчлэн нэг эхнэртэй байхыг хуульчилсан байдаг бол бас олон эхнэртэй байхыг зөвшөөрдөг улс орон байна аа. Эдгээрийг нэрлэхээс өмнө жаахан түүх сөхье. Олон зууны туршид олон эхнэртэй байх нь олон ард түмний дунд түгээмэл соёл байж. Эртний нийгэмд олон эхнэртэй байх нь бараг бүх соёлын нэг хэсэг байсан хэдий ч полигам гэр бүл 10 хувиас хэтэрдэггүй байсан аж. Олон эхнэртэй байх нь ихэвчлэн хүн амын дээд давхаргын дунд түгээмэл байснаас биш ядуус хоёр дахь эхнэр авах нь маш ховор байжээ. Олон эхнэртэй байх нь индианчууд, Дорнын ард түмэн, Хятад, Солонгос, тэр бүү хэл Европт ч байсан үзэгдэл. Эртний Грекэд олон эхнэртэй байхыг цэргийн томоохон ажиллагааны дараа сэргэсэн ард түмэнд зөвшөөрдөг байсан гэнэ. Геродотын мэдээлснээр бол спартын хаан Анаксандрид хоёр эхнэртэй байжээ. Ромд харин олон эхнэртэй байхыг хориглосон ч эрчүүд хэд хэдэн эмэгтэйтэй иргэний гэр бүл болчихсон байсан байна.

Дундад зуун гэхэд полигам гэр бүл цөөрсөн ч Дорнын ард түмэн, индианчууд, Полизений уугуул иргэдийн дунд хадгалагдаж үлджээ. XIX зууны хоёрдугаар хагас гэхэд Бразилтай хийсэн дайны үеэр эрчүүдийнх нь 70 хувь амь үрэгдсэн Парагвайд хэсэг хугацаанд олон эхнэртэй байхыг хуулиар зөвшөөрсөн байна.

Олон эхнэртэй байхыг зөвшөөрдөг 10 улс

1. Өмнөд Африкийн бүгд найрамдах улс

Олон эхнэртэй байх нь албан ёсоор ч бай, албан бусаар ч бай өнөөгийн Африкт хэвийн үзэгдэл. Үүнийг Ерөнхийлөгч Жейкоб Зума ч зөвшөөрдөг. Тэр өөрөө найман эхнэртэйн тав нь албан ёсны эхнэр. Түүний эхнэр Гертруда, Кейт, Нкосазана, Номпумелело, Тобека нар ерөнхийлөгчийн ордонд амьдарч албан ёсны арга хэмжээнд бүгд оролцдог байжээ. Жейкоб 18 хүүхдийн эцэг.

2. Бруней

Энэ жижигхэн улс шариатын хуулиар амьдарч төрөл бүрийн гэмт хэрэгт энэ л хуулиар ял оноодог. Олон эхнэртэй байхыг хуулиар хориглоогүй, харин гэр бүлээ мэхэлбэл чулуугаар цохиж алдаг. Брунейн султан Хассанал Болкиах эхлээд онгоцны үйлчлэгч Мариам Абдул Азизтай гэрлээд дараа нь телевизийн сэтгүүлч Азриназ Мазхар Хакимтай гэрлэсэн. 2010 онд Хассанал гурав дахь эхнэрээсээ салж анхны эхнэртэйгээ суугаад дөрөв дэх бүсгүйгээ авчирсан. Харин анхны эхнэр нь “өрсөлдөгч”тэйгөө байнга сөргөлддөг гэдэг.

3. Сири

Сиричүүд гэр бүл болох гэж эртнээс бэлтгэж гэр бүл болохыг нь эцэг эх шийддэг. Эрчүүд материаллаг талаасаа бэлдэх ёстой. Сири эр олон эхнэр авахаар шийдсэн бол тэднийг тэжээх боломжтой байх ёстой. Эхнэрээ тэжээх чадалгүй бол 40 нас хүртлээ ч ганцаар явна. Бүсгүйчүүдийн хувьд эр нөхөр нь хэдэн эхнэртэй байх нь хамаагүй, эрт нөхөрт гардаг.

4. Египет

Египетийн гэр бүлийн таван хувь нь олон эхнэртэй гэр бүл. Ийм бага дүн харагдаж байгаа ч Египетийн эрчүүд эхнэрүүддээ яг адил харьцаж, цаг хугацаа, материалын хувьд ижил зарцуулах ёстой байдагтай холбоотой. Нэг эхнэр нь орон сууц авсан бол хоёр дахь эхнэр яг ижил талбайтай сууц авах ёстой. Гэхдээ Египетэд амьдрал хүнд болохоор нэг эхнэрээ тэжээхэд ч хүнд. Анхны эхнэр нь хүүхэд төрүүлэхгүй бол хоёр дахь эхнэр авах нь нээлттэй.

5. Алжир

Алжирт олон эхнэртэй байхыг зөвшөөрдөг ч нийгмийн хувьд хязгаартай. Хоёр дахь эхнэр авахын тулд анхны эхнэрээс заавал зөвшөөрөл авах ёстой, шүүх зөвшөөрөл өгөх ёстой. Алжируудын хувьд нөхөрт гарах эмэгтэй заавал лалын шашинт байх албагүй, ямар ч үндэсний эхнэр авч болно гэсэн үг. Харин гарсан хүүхдэд заавал мусульман нэр өгнө. Эмэгтэйчүүд нь машин жолоодож, төрийн алба ч хашиж болно.

6. Арабын нэгдсэн Эмират

Эмиратад нэгэн зэрэг дөрвөн эхнэртэй байхыг зөвшөөрдөг, бүгдийг төрийн байгууллагад бүртгүүлсэн байх ёстой. Анхны эхнэр зөвшөөрвөл хоёр дахь эхнэр гэрт нь хамт байж болно. Даад Мухаммед Аль Балуши гэгч 17 эхнэрээс төрсөн 60 хүү, 30 охинтой.

Гэхдээ дөрвөн эхнэртэй нэгэн зэрэг байж болохгүй, нэгээс салж байж нөгөөг авна. Даад салсан эхнэр бүртээ өөрийн гэсэн байшин, машин, зарц авч өгсөн.

7. Конго

Конгод олон эхнэртэй байхыг иргэний хуулиар зөвшөөрсөн ч бас хязгаартай. Мэдээж анхны эхнэр заавал зөвшөөрөл өгсөн байх ёстой. Анхны эхнэр зөвшөөрөөгүй бол заавал эхнийхээсээ салсны дараа хоёр дахиа гэрлэх ёстой байдаг байна.

8. Мьянмар

Буддын шашинт энэ улсад олон эхнэртэй байхыг төрөөс зөвшөөрсөн ч гэсэн хүмүүс өөрсдөө нэг их таашаадаггүй. Гэсэн ч хүн амын дунд эрчүүд нь эмэгтэйчүүдтэй харьцуулахад цөөн байдагтай холбоотой. Мьянмарын томоохон сууринд гэхэд л 85 эмэгтэй байхад 15 нь эрэгтэй байх жишээтэй. Гэр бүлд хүүхдийн тоо хязгаарладаггүй.

9. Нигери

Нигерийн иргэний хуулиар эрчүүд олон эхнэртэй байхыг зөвшөөрсөн улс. Гэхдээ энэ хуулийг ихэвчлэн нутгийн хойд хэсгээр нутагладаг мусульман шашинтнууд дагаж мөрддөг. Өмнөд нутгийнхан нь голдуу ганц эхнэртэй байдаг. Хуулиар бол эндхийн эрчүүд дөрвөөс дээшгүй эхнэртэй байх ёстой ч иргэд үүнийг нэг их ойшоохгүй Мухаммед Белло Масаба гэгч гэхэд л 84 настай ч 86 эхнэртэй.

10. Саудын Араб

Саудын Араб бол шариатын хуульт улс. Эмэгтэйчүүд машин жолоодож болохгүй, сонгуульд санал өгөхгүй, улс төрийн ажилд оролцохгүй, нөхөргүй ганцаараа хотоор явж болохгүй.Эрчүүд дөрвөн эхнэр авч болох ч мөн л бүгдэд ижил тэгш хандах ёстой. Гэхдээ амьдрал дээр эхнэрүүдтэй зөвшилцөөд, ямар нөхцөл орчноор хангахаа тохиролцож болдог байна.

Х.Өлзийбаяр